Merhaba arkadaşlar,

Bildiğiniz üzere PHP artık bir çok görevi başarıyla yerine getirebilir seviyeye gelmiştir. Bu nedenlede PHP artık Web sayfalarından Web uygulamalarına geçişte önemli bir yerde durmaktadır.

Merkezileştirme derken anlatmak istediğim web uygulamalarımızda bütün bir uygulama üzerinde gerekli olan ve kullanılan ihtiyaçlarınızı bir pipeline’dan geçirerek bağımsızlaştırmaktır.Yaptığımız bir nevi DAL’dır aslında.[Data Access Layer(Veri Erişim Katmanı)] Nasıl olacak sorusunun cevabını beraberce arayalım.
Örnek senaryo üzerinden daha iyi anlatabileceğimi düşündüğümden, bir örnek ile açıklayayım.

Basit bir contact manager yazmamız gerektiğini düşünelim. Bu tür uygulamalar veri işleme üzerine kurulduğundan tüm verilerin doğru ve kontrollü şekilde ilerlemesi gerekmektedir. Veri tabanı olarak ne kullanırsanız kullanın mutlaka önemli alanlar için Transaction yönetimi yapmayı unutmayın. Konumuz veri tabanları olmadığından bu konuya girmiyorum. İlerleyen makalelerim de bu konuyuda ayrıntılı şekilde anlatacağım. Şimdilik devam edelim. Diyelim ki veri tabanı olarak MySQL Server’ı seçtik. İşimiz aslında her developer’ın da yaptığı gibi database programming. Biz yazılım ile uğraştığımızı sanıyoruz ama yaptığımız 10 projeden 7/8′i veri tabanı programlamadır. Şimdi object-oriented şekilde nasıl uygulamamızı merkezileştireceğimize bakalım.

Bu uygulamada veri tabanı kullanacağımızdan mutlaka veri tabanına sorgu göndereceğiz. Demin söylediğimi hatırlarsak uygulamamızın bütününde bize gereken şeyleri bir yerde toplayacaktık ve yönetimini kolaylaştıracaktık. Şimdi biz SQL sorgularımızı bir yerden geçecek şekilde hazırlıyoruz ve daha sonra sağladığı kolaylığı inceleyeceğiz.

dbType = $Type;
		$this->dbConn = $Connection;

	}

	public function Query($ExecQuery){
		$this->sqlQuery = $ExecQuery;
	}
	switch ($this->dbType){
		case "MySQL":
		// Transaction için Table Engine Type InnoDB olmalıdır.
		@mysql_query("BEGIN");
		// Eğer birden fazla veri tabanı ile çaışıyorsanız!
		// mysql_query() fonksiyonuna 2. parametreyi veriniz.
		# $executeQuery = mysql_query($ExecQuery,$this->dbConn);
		$executeQuery = mysql_query($ExecQuery);

               if ($executeQuery){
		    @mysql_query("COMMIT");
		    // Sorgu Başarılı
		}else{
		   @mysql_query("ROLLBACK");
		   // Sorgu BAŞARISIZ!!!
		}
		break;
		case "MsSQL":
			// Ms SQL Server code here… etc…
		break;
		case "Oracle":
			// Oracle Connection here.. etc..
		break;
		case "PostgreSQL":
			// PostgreSQL connection and execute sql query code here.
		break;
		default:
			die("Bu veri tabanı henüz desteklenmiyor.
			Şimdilik: MySQL,MsSQL,Oracle,PostgreSQL desteklenmektedir.");
			exit();
	}
  }
}

/**
* İlgili Sayfanıza require_once() ederek
* aşağıdaki şekilde kullanabilirsiniz.
*/
// Nesnemizi Oluşturduk.
$DAL = new DBProvider();
//Veri Tabanı Türümüzü ve Bağlantımızı Belirttik.
$DAL->Provider("MySQL",$DB->Connection);
//SQL Sorgumuzu Çalıştırdık.
$DAL->Query("SELECT count(*) as TotalUser FROM tbl_user ORDER BY UName DESC");
?>

Yukarıdaki kod bize sorgularımızı merkezi tek bir noktadan kontrol etme imkanı verdi. Bizde Transaction yaparak işlem bütünlüğünü sağladık. Bu ders olmadığından diğer tüm özelliklerini de yazmadım. Sadece mantığını anlatmak adına bir kısmını yazdım. Siz bunu geliştirmek adına ekstra olarak bir string temizleme function’ı yazarak gelen sorgularınızı çalıştırmadan önce temizleyebilirsiniz.

Kod’da $DB->Connection(); diye bir parça var. Bu bölümü kodun içerisinde göremiyorsunuz çünkü DB Class’ı da ayrı bir parçasıdır programın. DB Class’ını yazdıktan sonra bağlantı parametrelerini alan Connection isminde bir function ile bu kodu tamamlayabilirsiniz. Tavsiyem Connection() bool bir değer dönsünki Connection State yapmak istediğinizde bunu if gibi karak kontrol mekanizmalarında kullanabilin. İleri de DAL’da yazacağımızdan bu konuya girmiyorum. Çünkü kendisi başlı başına bir konudur.

Burada değinmek istediğim ikinci nokta ise Query function’nın içerisinde gördüğünüz Switch döngüsüdür. Bu döngü ile (şimdilik DAL’ı bilmediğimizden) veri tabanı bağımsız şekilde uygulamamızı geliştirmeye devam edebiliriz. Olduda bir gün artık uygulamanızı Ms SQL Server’a geçirmek isterseniz tek yapmanız gereken Provider Function’na set ettiğiniz Type parametresini MsSQL olarak değiştirmektir. Gerekli ayarları yaptıktan sonra artık uygulamanız Ms SQL Server üzerinde başarılı bir şekilde çalışıyor olacaktır.

Gördüğünüz gibi OOP(Nesne tabanlı programlama) ile web uygulamaları geliştirdiğimizde bir sayfaya database connection sağlayıp, güvenli sorgular çalıştırmak için yazacağımız kod satırı 3′ü geçmemektedir. Ayrietten Uygulamalarınızdaki bazı noktaları merkezileştirerek uygulamamızı nasıl bağımsız hale getireceğimizide gördük.

Saygılarımla,

Hakan DAMAR